* . . . فقال أبو عبد اللَّه عليه السلام : الولد للفراش و للعاهر الحجر « 1 » . روايت در مورد عبيد و اماء است كه امام مىفرمايد فرزند براى مالكى است كه در ملك اوست . 45 ادامهء مسألهء 13 . . . . . 7 / 10 / 82 ان قلت : قبول داريم كه روايات ، « الولد للفراش » مىگويد ، ولى فراش منصرف به عقد دائم است و شامل متعه نمىشود چون زن در عقد متعه مستأجره است و فراش نيست . قلنا : نكاح ، فراش است ، دائم باشد يا موقّت ، حتّى اماء را هم ملحق به فراش دانسته‌اند علاوه بر اين ذيل روايات كه مىفرمايد « للعاهر الحجر » شاهد بر اين است كه كسى كه عاهر و زانى نباشد ولد به او ملحق است و فراش مقابل زناست كه اين شاهد بر عموميّت روايات است . 2 - روايات خاص : پنج روايت در باب متعه وارد شده و نشان مىدهد كه فرزند ملحق است و روايات اطلاق دارد و عزل را هم شامل است و يك روايت هم تصريح به عزل دارد . * . . . عن محمد بن مسلم ( سند صحيح است ) عن أبى عبد اللَّه عليه السلام فى حديث فى المتعة قال : قلت : أ رأيت ( أخبرنى ) إن حبلت فقال : هو ولده ( اطلاق دارد و صورت عزل را هم شامل مىشود و تمام موارد حتّى مواردى كه شك دارد ، فرزند ملحق است ) « 2 » . * . . . ( اين روايت هم به همان مضمون روايت قبل است و ظاهراً يك روايت است ولى سند حديث اوّل معتبر و سند حديث دوّم ضعيف است ) عن محمد بن مسلم ، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام قال : قلت : أ رأيت إن حبلت ( حتماً در مورد متعه است چون در عقد دائم كه ولد ملحق است و جاى سؤال ندارد ) قال : هو ولده . « 3 » * و عنه ( على بن ابراهيم ) عن أبيه ( ابراهيم بن هشام ) عن ابن أبى عمير و غيره ( سند معتبر است ) قال ( مقطوعه است چون به امام متّصل نشده ولى چون ابن ابى عمير از غير امام سؤال نمىكرده و از خودش چيزى نمىگفته مىتوان گفت حديث معتبر است ) : الماء ماء الرجل يضعه حيث يشاء إلّا أنّه إذا جاء ولد لم ينكره و شدّد ( سخت‌گيرى كرد ) فى إنكار الولد ( از نظر سند و دلالت خوب است و اطلاق آن شامل عزل مىشود بلكه از اطلاق بالاتر است زيرا قرينه‌اى دارد « يضعه حيث شاء » كه ناظر به مسألهء عزل و از اطلاق بالاتر است ) . « 4 » * و باسناده ( اسناد شيخ به احمد بن محمد بن عيسى صحيح است ) عن أحمد بن محمّد بن عيسى ، عن محمّد بن اسماعيل بن بزيع قال : سأل رجل الرضا عليه السلام - و أنا أسمع - عن الرجل يتزوّج المرأة متعة و يشترط عليها أن لا يطلب ولدها ( عزل مىكند ) فتأتى بعد ذلك بولد فينكر الولد فشدّد فى ذلك و قال : يجحد و كيف يجحد ( چگونه منكر مىشود ) اعظاماً لذلك قال الرجل فإن اتّهمتها ( زن آلوده بوده و شايد ولد مربوط به كسانى باشد كه قبلًا با او بوده‌اند ) ؟ قال : لا ينبغى لك أن تزوّج الّا مأمونة الحديث . « 5 » * . . . عن الفتح بن يزيد ( فتح بن يزيد جرجانى كه مجهول الحال است و سند او خالى از اشكال نيست ، پس سند ضعيف است ) قال : سألت أبا الحسن عليه السلام عن الشروط فى المتعة ؟ فقال : الشرط فيها بكذا الى كذا ( « بكذا » بيان مهر و « الى كذا » بيان اجل است ) فإذا قالت نعم ( معلوم مىشود كه ايجاب از سوى رجل جايز است ) فذلك له جائز و لا تقول كما أنهى إلىّ ( اگر نهى اليه باشد به معناى با خبر شدم يا به من خبر رسيده است ) أنّ اهل العراق يقولون : الماء مائى و الأرض لك و لست أسقي أرضك ( عزل مىكند ) الماء و إن نبت هناك نبت فهو لصاحب الأرض ، فانّ شرطين فى شرط فاسد ( دو شرط در يك شرط فاسد است ، منظور از دو شرط دو بيان متضاد است از يك طرف ازدواج كرده و دخول مىكند و احتمال سبق ماء هست از طرف ديگر مىگويد بچّه مال من نيست و براى زن است ) . فإنْ رزقت ( مرئه ) ولداً قبله و الأمر واضح فمن شاء التلبيس على نفسه لبس ( كسى كه بخواهد خودش را گول بزند به بيراهه مىافتد ) . « 6 » تلخّص من جميع ما ذكرنا : اگر فرزندى از متعه متولّد شود مادامىكه احتمال دهند ، ولد ملحق است ، امّا اگر امكان الحاق نباشد ملحق نيست . 46 ادامهء مسألهء 13 . . . . . 8 / 10 / 82 فرع سوّم : نفى ولد اگر مرد گفت ولد مال من نيست و نفى ولد كرد و گفت اصلًا مواقعه‌اى واقع نشده در اين صورت لعان لازم ندارد و نفى ولد كافى است .

--> ( 1 ) ح 2 ، باب 58 از ابواب نكاح عبيد و اماء . ( 2 ) ح 1 ، باب 33 ، از ابواب متعه . ( 3 ) ح 4 ، باب 33 از ابواب متعه . ( 4 ) ح 5 ، باب 33 ، از ابواب متعه . ( 5 ) ح 2 ، باب 33 از ابواب متعه . ( 6 ) ح 6 ، باب 33 ، از ابواب متعه .